Nog een boek over de katharen? Is alles hierover dan nog niet geschreven? Ja en nee. Vooral vanuit (pseudo)esoterische hoek wordt veel over dit onderwerp gepubliceerd, maar vaak kan dat de historische toets der kritiek niet doorstaan. John van Schaik doorploegt de kathaarse bronnen zelf en onderzoekt de Latijnse teksten van hun middeleeuwse tegenstanders. Zo scheidt hij het kaf van het koren.

Van Schaik schreef met dit boek geen gemakkelijk tekst, die her en der helaas ontsierd wordt door kleine, maar soms best interessante typfoutjes (‘kuistocht’, p. 57). Voor de seculiere eenentwintigste-eeuwer is het niet eenvoudig zich te verplaatsen in de mensen voor wie de indaling van gevallen Engelen in de menselijke ziel zonodig een martelaarsdood waard was. Voor wie wil huiveren over het lot van de arme Katharen of de speurtocht naar hun verdwenen schatten kan beter andere boeken lezen. Voor wie gelooft dat de Katharen wat te maken hadden met de Tempeliers of Heilige Graal is dit boek evenmin bestemd: de schrijver maakt er korte metten mee.

Al met al is dit een boek voor de volhouders. Wie op basis van de weinige beschikbare bronnen de Kathaarse zienswijze van binnenuit wil kennen en beoordelen en niet bang voor het nodige theologische jargon, heeft in Van Schaijk een goede gids voor de eerste stap.

John van Schaik studeerde middeleeuwse mystiek en promoveerde op het godsbeeld van de laat-antieke christelijke manicheeërs en de middeleeuwse katharen. Hij heeft vele publicaties op zijn naam staan over het gnostische, mystieke en esoterische christendom.